Με ποιο τρόπο το AI κάνει τη σκέψη μας πιο τεμπέλικη

Η τεχνολογία του AI μπορεί να σου λύσει τις απορίες σε δευτερόλεπτα. Αλλά μήπως μαζί με τις απαντήσεις «κλέβει» και λίγο από τη σκέψη σου; Έρευνες δείχνουν ότι η υπερβολική εξάρτηση από τα chatbots μπορεί να μειώσει την κριτική σκέψη και τις δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων, όπως αναφέρει δημοσίευμα του BBC.

Έρευνα του MIT έδειξε ότι όσοι χρησιμοποίησαν το ChatGPT για να γράψουν εκθέσεις παρουσίασαν μειωμένη δραστηριότητα σε εγκεφαλικά δίκτυα που συνδέονται με τη γνωστική επεξεργασία. Επιπλέον, δυσκολεύονταν να παραθέσουν στοιχεία από τις δικές τους εκθέσεις σε σύγκριση με όσους δεν χρησιμοποίησαν AI.

Παρόμοια ευρήματα προέκυψαν από έρευνα Carnegie Mellon / Microsoft για εργαζόμενους που χρησιμοποιούν AI για επαγγελματικά καθήκοντα. Όσο μεγαλύτερη η εμπιστοσύνη στο εργαλείο, τόσο λιγότερη κριτική σκέψη χρησιμοποιούν. Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, η τεχνολογία AI μπορεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα, αλλά ταυτόχρονα να μειώσει την ανεξάρτητη ικανότητα επίλυσης προβλημάτων.

Η διπλή όψη για τους μαθητές

Στην Βρετανία, έρευνα σε μαθητές έδειξε ότι 6 στους 10 πίστευαν πως το AI είχε αρνητική επίδραση στις σχολικές τους δεξιότητες, αν και 9 στους 10 δήλωσαν ότι βελτίωσε τουλάχιστον μία δεξιότητα, όπως η επίλυση προβλημάτων, η δημιουργικότητα ή η μελέτη. Ωστόσο, περίπου 25% παραδέχτηκε ότι η χρήση του AI έκανε τη δουλειά «πολύ εύκολη», χωρίς να απαιτεί σκέψη.

To ChatGPT δημοσίευσε 100 προτροπές για μαθητές ώστε να αξιοποιούν το εργαλείο σωστά, αλλά ο Prof. Wayne Holmes (UCL) τονίζει ότι χρειάζονται περισσότερες ανεξάρτητες έρευνες για να διαπιστωθεί η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα της χρήσης AI στην εκπαίδευση.

AI ως δάσκαλος, όχι υπηρέτης

Η εμπειρία δείχνει ότι το AI μπορεί να βελτιώσει αποτελέσματα αλλά όχι απαραίτητα τη μάθηση. Η Jayna Devani από την OpenAI προτείνει ότι τα εργαλεία AI θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ως «δάσκαλοι», όχι απλώς ως πάροχοι απαντήσεων. Για παράδειγμα, η λειτουργία «study mode» επιτρέπει στον μαθητή να σπάσει μια δύσκολη ερώτηση σε κομμάτια και να κατανοήσει το πρόβλημα.

Ο Prof. Holmes επιμένει ότι οι μαθητές πρέπει να κατανοούν τον τρόπο σκέψης του AI και να ελέγχουν τα αποτελέσματα. «Δεν πρόκειται απλώς για τον τελευταίο υπολογιστή, οι δυνατότητες και οι επιπτώσεις είναι πολύ πιο βαθιές», λέει.

Το AI μπορεί να είναι εργαλείο ενίσχυσης της μάθησης, αλλά η σωστή χρήση απαιτεί επίγνωση και κριτική σκέψη. Αν χρησιμοποιηθεί με στόχο και καθοδήγηση, έχει τη δυνατότητα να ενισχύσει τη μάθηση, αλλιώς, τα αποτελέσματα μπορεί να είναι καλύτερα, αλλά η κατανόηση χειρότερη.